Nhiều chủ doanh nghiệp người Việt tại Canada rất giỏi kinh doanh, xoay vòng vốn nhanh, tiết kiệm chi phí và làm việc cực kỳ chăm chỉ.
Tuy nhiên, môi trường thuế – kế toán tại Canada khác Việt Nam hoàn toàn. Những cách làm “quen tay” ở Việt Nam có thể trở thành rủi ro lớn tại đây - đặc biệt khi CRA tiến hành kiểm tra thuế (audit).
Dưới đây là 3 sai lầm phổ biến nhất mà chúng tôi thường gặp.
1. Không lưu hóa đơn, chứng từ
Ở Việt Nam, nhiều chủ tiệm quen với việc mua nguyên liệu, đồ dùng, hay trả dịch vụ bằng tiền mặt và “nhớ trong đầu” hoặc nhắn tin xác nhận là xong, đôi khi kế toán vẫn có cách xử lý. Nhưng ở Canada, nguyên tắc rất thẳng: bạn phải có hồ sơ để chứng minh các khoản thu và chi. Ở Việt Nam, nhiều chủ tiệm quen với việc mua nguyên liệu, đồ dùng, hay trả dịch vụ bằng tiền mặt và “nhớ trong đầu” hoặc nhắn tin xác nhận là xong, đôi khi kế toán vẫn có cách xử lý. Nhưng ở Canada, nguyên tắc rất thẳng: bạn phải có hồ sơ để chứng minh các khoản thu và chi.CRA nêu rõ doanh nghiệp có nghĩa vụ lưu trữ hồ sơ giao dịch để hỗ trợ cho các khoản thu nhập và chi phí đã khai, và “hồ sơ” có thể là hóa đơn, chứng từ, ảnh chụp, hợp đồng, bảng tính, thư từ… miễn là chứng minh được giao dịch. Khi không có hóa đơn hợp lệ, chi phí rất dễ bị loại trong audit, dẫn tới tăng thu nhập chịu thuế và kéo theo truy thu, lãi và có thể cả phạt. Thêm nữa, bạn cần giữ chứng từ tối thiểu 6 năm (đa số trường hợp) nên “mất hóa đơn” không phải là lỗi nhỏ; nó là rủi ro kéo dài nhiều năm.
2. Đưa chi phí cá nhân vào chi phí công ty
Ở Việt Nam, chúng ta đều rất quen với việc làm ăn qua bàn nhậu. “Ăn uống với bạn bè để mở rộng mối quan hệ” rrất đỗi bình thường và hầu như đại đa số chúng ta không có vấn đề gì khi móc hầu bao để đãi bằng hữu. Tuy nhiên, Ở Canada, ăn uống và giải trí là nhóm chi phí bị soi kỹ vì quy định khấu trừ có giới hạn và đòi hỏi tính hợp lý. CRA nêu rõ mức tối đa thường được khấu trừ cho ăn uống/giải trí là 50% (tính trên mức hợp lý), nên ngay cả khi có hóa đơn, bạn vẫn phải hiểu rằng không phải cứ chi 1 đô là được trừ 1 đô. Nếu hóa đơn thiếu thông tin, không ghi chú mục đích kinh doanh, hoặc chi phí ăn uống tăng bất thường so với quy mô, đây là kiểu “điểm chạm” rất dễ bị hỏi khi audit, và khi không trả lời thuyết phục thì rủi ro bị loại chi phí sẽ tăng.
Trích dẫn line 8523 - Meals and Entertainment
The maximum amount you can claim for food, beverages, and entertainment expenses is 50% of the following amounts: 1. you incurred for the expenses, OR an amount that is reasonable in the cicumstances.
Giờ mình lấy ví dụ cho dễ hình dung.
Tèo đi nhậu tiếp khách 3 tăng trong 1 đêm, chi $1,000 và sau đó đối tác ký hợp đồng. Trên tờ khai T2, Tèo không được claim đủ $1,000. Theo CRA, chi phí ăn uống/giải trí phục vụ mục đích kinh doanh thông thường chỉ được khấu trừ 50%, nên Tèo chỉ claim được $500, và phải có hóa đơn rõ ràng kèm mục đích làm ăn để chứng minh.
3. Trả lương tiền mặt/chi “ngầm” cho người nhà hoặc nhân viên, không payroll đúng chuẩn
Ở Việt Nam, chuyện người nhà phụ tiệm và trả tùy tháng khá phổ biến, đôi khi chỉ là chuyển khoản hoặc tiền mặt mà không có hồ sơ rõ ràng. Ở Canada, chi phí nhân công là nhóm lớn và thường để lại dấu vết: giờ làm, bảng lương, khấu trừ, chứng từ thanh toán. Khi không vận hành payroll đúng cách, bạn vừa tự tạo rủi ro về thuế và nghĩa vụ liên quan, vừa làm cho báo cáo lợi nhuận trở nên “khó tin” nếu CRA đối chiếu dòng tiền và chi phí. Ngay cả khi mục tiêu của bạn chỉ là “đỡ rắc rối giấy tờ”, kết quả lại thường là rắc rối lớn hơn khi bị yêu cầu cung cấp hồ sơ giao dịch và chứng minh tính hợp lệ của khoản chi.
Liên hệ với chúng tôi
Bạn thấy doanh nghiệp mình giống với một (hoặc vài) tình huống ở trên? Liên hệ SYNCAPRO để nhận 1 giờ tư vấn miễn phí, cùng rà soát và xử lý những vấn đề thường gặp khiến doanh nghiệp người Việt tại Canada dễ rơi vào tầm ngắm của CRA.
Lưu ý: Bài viết mang tính thông tin chung, không phải tư vấn thuế pháp lý cho tình huống cụ thể.

.png)



.png)
