Chủ doanh nghiệp Việt nên trả lương hay trả cổ tức?

Là chủ doanh nghiệp, bạn làm việc chăm chỉ mỗi ngày để xây dựng công ty, vì vậy mỗi đồng bạn trả cho chính mình đều rất đáng giá. Câu hỏi không chỉ là “lấy tiền bằng cách nào”, mà là lấy sao cho đúng luật và sao cho số thuế phải trả cho chính phủ là thấp nhất có thể trong khuôn khổ hợp pháp. Hiểu đúng sự khác nhau giữa lương (salary) và cổ tức (dividends) sẽ giúp bạn tránh rủi ro thuế và tối ưu dòng tiền cá nhân.

1. Lương là gì? Cổ tức là gì?

Lương (salary) là khoản tiền công ty trả cho bạn với tư cách là nhân viên, kể cả khi bạn là chủ sở hữu. Lương phải đi qua hệ thống payroll, có khấu trừ CPP, EI (trong đa số trường hợp), và được báo cáo bằng T4 cuối năm.

Cổ tức (dividends) là phần lợi nhuận công ty chia cho bạn với tư cách là cổ đông, không phải nhân viên. Cổ tức không đi qua payroll, không có CPP/EI, và được báo cáo bằng T5.

Điểm mấu chốt là: lương = chi phí của công ty, còn cổ tức = phân phối lợi nhuận sau thuế của công ty.

2. Khi nào nên trả lương? (Ưu & nhược điểm)

Khi nào nên trả lương:
Trả lương thường phù hợp khi bạn trực tiếp làm việc hằng ngày cho công ty, muốn có thu nhập ổn định, hoặc cần tạo room RRSP cho tương lai. Lương cũng giúp công ty giảm lợi nhuận chịu thuế, vì đây là chi phí được khấu trừ.

Ưu điểm:
Lương giúp bạn xây dựng RRSP contribution room, tạo thu nhập đều đặn để dễ vay vốn/mortgage, và giúp lợi nhuận công ty thấp hơn nên thuế công ty phải nộp giảm.

Nhược điểm:
Lương kéo theo CPP (và có thể EI), làm tổng thuế và khoản đóng góp tăng. Ngoài ra, payroll đòi hỏi tuân thủ thủ tục và deadline nghiêm ngặt, dễ phát sinh phạt nếu làm sai.

3. Khi nào nên trả cổ tức? (Ưu & nhược điểm)

Khi nào nên trả cổ tức:
Cổ tức thường phù hợp khi công ty đã có lợi nhuận ổn định, bạn không cần RRSP room, hoặc muốn linh hoạt rút tiền theo từng thời điểm trong năm.

Ưu điểm:
Cổ tức không phải đóng CPP/EI, thủ tục đơn giản hơn payroll, và trong nhiều trường hợp có thể tối ưu thuế cá nhân nhờ cơ chế dividend tax credit (tùy loại cổ tức và thu nhập cá nhân).

Nhược điểm:
Cổ tức không tạo RRSP room, và nếu rút quá nhiều hoặc không phù hợp với lợi nhuận thực tế, có thể khiến hồ sơ thuế của bạn bị Canada Revenue Agency đặt câu hỏi. Ngoài ra, cổ tức chỉ được trả khi công ty thực sự có lợi nhuận sau thuế.

4. Kết luận nhanh

Không có câu trả lời đúng cho tất cả. Nhiều chủ doanh nghiệp Việt chọn kết hợp cả lương và cổ tức để cân bằng:

• Thuế công ty
• Thuế cá nhân
• RRSP
• Dòng tiền và kế hoạch dài hạn

Quan trọng nhất là trả đúng – ghi nhận đúng – và phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp.

Liên hệ với chúng tôi

Bạn đang trả tiền cho chính mình theo cách nào? Hãy liên hệ SYNCAPRO để được 1 giờ tư vấn miễn phí, giúp bạn xác định nên trả lương, cổ tức, hay kết hợp cả hai sao cho tối ưu thuế hợp pháp và tránh những rủi ro thường gặp với doanh nghiệp Việt tại Canada.

Lưu ý: Bài viết mang tính thông tin chung, không phải tư vấn thuế pháp lý cho tình huống cụ thể.